CERPEN WUSANA KANG BEDA Karya Dina Deen

WUSANA KANG BEDA

Karya: Dina Deen

Sumilir bayu lumantarake sikil keloronku tumuju menyang papan panggonan ana ngarepku. Papan iku wus kerep dakmangerteni. Panase srengenge nyorot jelas marang pager wesi werna irenge. Dakbukak lirih pager sing duweni werna asli coklat tuwa iku. Sepintas katon sepi ora ana wong babar pisan. Kahanan sepine ora kaya pranyata sing ana ing jerone. Saya suwe olehku mlebu ruwang-ruwangan ana ing kono kasil nemukake pawongan loro. Kelorone lagi katon tugas jaga.

Wong sing siji katon isih nom-noman, kaya saumuranku. Dheweke lungguh sinambi ngetak-ngetiki komputer. Komputer iku njinggleng ana ngareppe. Wong  lanang sawijine maneh sibuk karo koran ing tanganne. Mripate katon minus. Olehe mirsani nganthi nyureng-nyureng nggatukake alis keloron sing kandele ora jamak. Alis kandel iku marekake awakku ngerti sapa priyayi iku. Langsung bae dakgawa awakku marang ngarep meja iku mau.

“ Sugeng siyang, Pak Jendra.”

Pak Jendra nylingak rada kaget nyawang paraupanku. Dheweke sing pancen dhuweni watak sumeh merak ati ora butuh wektu suwe langsung ngetokake eseman amba, “ Wah... Yanto, to? Sugeng siyang, sugeng siyang... Lungguha dhisik kene. Kepriye kabare?”

“ Sae, Pak.” Ucapku sinambi ngulungake tangan tengen kanggo ngajak piyambake salaman. “ Panjenengan dospundi? Kula kinten sampun boten dines wonten ngriki.”

“ Lho, jare sapa?”

“ Kalih dinten kepengker kula uga dhateng ngriki, nanging boten kepanggih panjenengan. Wekdal menika namung pepanggihan kalih Pak Wirahadi.”

Pak Jendra ngguyu latah. Botol-botol inuman plastik ing ngareppe disingkirake. Kulit-kulit kacang kosong disorok karo tangane kanggo diguwak menyang kranjang sampah. Banjur tangane isih sibuk nglempit koran nalika ngendikan marang awakku. “ Owalah, jebul tamu agung sing dimaksud Wirahadi kuwi Yanto? Mesthi siki arep ngurusi perkara iku, to? Bocah kok sajak seneng pisan urusan karo kantor pulisi. Mengko, mengko... dakgoletake datane.”

Pitakonan tumpuk-tumpuk iku namung dakjawab singkat, “ inggih, Pak,” sinambi mesam-mesem ora genah. Esemanku wektu iku antara isin lan bingung njawabi pitakonane karo nutupi rasa canggungku. Kepriye ora canggung, awakku wus kadung dicap beda dening Pak Jendra lan kanca-kancane. Sinambi nunggu, mripatku lunga menyang ngendi-endi. Pas ana ing sebelah tengenku isih mapan kursi sopa abu-abu. Kursi sopa metuan taun sangangpuluhan. Wernane abu-abu, kagawe saka bahan kain kandel. Ngisore disangga karo kayu jati. Akeh bagiyan kayune wus wiwit kropos. Kursi iku saiki wus katon rada putih buluk. Salah sawiji kursine wus njomplang, kursi sing mapan paling kiwa. Kursi iku njomplang kawit dina iku. Dina kawitane aku tepung karo panggonan kana.

Pas ing wayah lingsir wengi, aku tiba menyang kantor kanthi ditumpakake mobil pulisi. Mobil sing ana lampu werna kuning iku ditumpaki kebak dening wong papat. Loro pulisi, siji kancaku, lan sijine maneh awakku. Pak Jendra sing nuntun awakku menyang mobil karo sabar pisan, nanging katon yen ana rasa nesu sithik. Sikilku namung lecet-lecet sithik. Nanging tetep bae ana siji lukane sing cecel jero. Jare kancaku lukane wus kudu dijait ora kanthi loro apa telu jaitan. Mula awakku ora daya mlaku dhewek. Motorku rusak rada ringsek. Kepriye ora ringsek yen mlaku ana ing angka sangangpuluh nganti satus nubruk saka listrik. Tiyang listrike ora kenapa-napa. Nanging ujung- ujunge motorku gandheng karo awakku mlebu menyang selokan.

Motore kancaku siji iku uga nubruk motorku nganti ngguling, mula dheweke melu mrene. Dheweke arep ngurus-urus bab rusakke motore ing kantor pulisi iki uga bareng awakku. Untunge Doni, kancaku iku, ora luka-luka, yen nganti luka aku uga sing mbayari brobate amarga aku sing kawitan tiba lan dadikake dheweke kesandung.

Bubar tekan ing kana, Doni lan Pak Jendra ndelehake aku ana ing sopa abu-abu. Sinambi ngrintih-rintih lirih, aku isih keprungu cetha pitakonan-pitakonane pak Wirahadi lan pak Amin sing lagi ngrekap data kacilakanku.

“ Apa jinise motormu iku?”

“ Harley Davdison, Plat K 2171 AW.” Swasanane amleng, namung ana swara tak-tuk-tak-tuke mesin tike pak Wirahadi. Pada kaya kahanan dina iki. Swara tak-tuk mesin tik isih ngancani lamunanku. Sanadyan wus akeh komputer, nanging mesin tikke kantor pulisi iki isih dienggo.

“ Ora ana, To.” Pangucape pak Jendra, nggugah lamunanku sanalika. “ Kepriye yah, jebul datane keformat kabeh.”

Batukku mengkerut, kuwatir tenan yen  suratku ora bisa metu. “ Lajeng, saene kados pundi, Pak?”

“ Awakmu tenang bae, aku bisa nggawekake maneh. ning awakmu nungguni luwih suwe maneh gelem tah ora, Yan?”

“ Inggih purun sanget, Pak. Boten punapa-punapa. Malih etang-etang kangge ngobati raos kangen kula dhateng papan menika.”

Pak Jendra ngguyu latah sebanter-bantere, “ Lah wong kantor pulisi kok dikangeni, kowe lho aneh-aneh bae, Yan... Yan... Yawis, tunggu sik ya, dakgawekake dhisik. Mrene nyilih KTPmu, nduk.”

“ Inggih Pak, sumangga menika KTPnipun.” Ucapku sinambi ngecungke KTPku.

Nganti tumuju tekan ing ruwang buri, pak Jendra isih dakkrunguni swara ocehane. Dheweke katon bungah pisan ketemu awakku maneh sapet pirang-pirang taun suwene. Sing dakgumuni, piyambake isih kelingan cetha marang awakku. Padahal sakjrone kenal dhewek, aku ngerti pisan yen Pak Jendra iku wong lalinan. Kaya biyen nalika ngancani piyambake dines jaga rong dina nurut-nurut. Esuke dina sepisan Pak Jendra katekan tamu nglapurake yen kemalingan komputer. Wong sing umur patang puluh telu taun wektu iku wus ngiyani bakal nglapurake marang kantor pusat langsung. Nanging esuke dina keloro, Pak Jendra malah lali yen wong iku tau menyang kantor pulisi kanggo nglapurake kemalingan komputer. Sajak malah nganti sewulan tambah lali nglapurake marang kepala kepulisiane. Alesane amarga catetane ilang. Nanging aku bae isih kelingan lan ngaweruhi kanthi cetha tulisan iku katempel ing papan kerjane piyambake. Wus dakelingake kanthi kopang-kaping tetep bae laline. Beda karo dina iki. Namung weruh paraupanku sakeplasan wus mangerteni yen iki awakku.

Padahal aku saba ing kantor dinesse pak Jendra iku namung sekitar setengah sasi punjul sithik. Pancen dakurus tenan perkara kacilakan iku mau. Kepriye ora dakurus, semanja-manjane awakku isih duweni rasa tanggungjawab. Isih dakeling-eling tenan kepriye nganti telung sasi suwene anggonku nggegrek duweni panjaluk motor Harley Davidson. Nganti telung sasi suwene katon dadi mungsuhe wong tuwa keloron. Namung amarga motor gedhe sing ringsek ora rupoa. Motro sing saiki wus ora ana bathange.

Wong-wong padha ngomong yen aku iki kalem utawa menengan. Nanging nalika wus duweni panjalukan kemudu-kudu kelakon. Padahal awakku ngerti yen bapak lan ibuku lagi ora duwe duwit. Sawah kaluwargaku lagi kena hama. Dodolan ning pasar uga untung-untungan anggone payu. Mula kanca-kanca sakbrayanku nganthi sering mokal yen aku iki namung cecak nguntal empyak, duweni gegayuhan kang ora timbang karo kekuwatane. Watekku pancen atos, apa sing dadi gegayuhanku kudu kelakon. Nganti pungkasane aku bisaa ngganti motor gedhe sing dakduweni sadurunge nalika tanggal kramatku tumiba.

Nembelas desember motore teka. Jare simbok kanggo kado ulangtaunku sadurunge aku lulus saka kuliyahku ing Jogja. Nanging emane jebul motor iku namung seminggu umure. Rama biyungku namung bisa ngelus dada. Doni lan kanca liyane uga namung ngunek-ngunekake motorku pungkasane. Jare pancene dadiya motor kramat bae. Embuh kramat amarga wong tuwaku ora ikhlas utawa apa aku ora patia paham.

Dakakuni aku dudu salah sawijine nom-noman sing seneng trek-trekan utawa apa iku sebutane. Nanging duweni kasenengan motor gedhe ya dudu kaluputan. Umur kuliyah kaya awakku ya pantese pancen seneng adu gagah-gagahan motor. Kancaku sakbrayanan kabeh uga ora beda kasenengane. Jare psikolog isih wayah saumuranku kuliyah iku ish wayah-wayahe adu gengsi lan gaya. Motor gedhe iku salah sawijine gaya sing dimaksud. Sakliyane dadi hobi, motor gedhe uga dingandeli bisaa dadi daya pikat dhewe kanggo nyedhaki wong wedhok. Mula kadang nalika simbok lan bapak padha dukani awakku amarga kakehan panjalukan, aku bisa mbela awakku kanthi alesan yen lagi jamane kaya mengkana. Bedane namung ana ing watek lan sipat iki. Watek lan sipatku sing atose ora jamak jarene simbok.

Pak Jendra sering aweh pitutur becik saben aku lunga menyang kantor pulisi. Aku wus dianggep kaya dadi anak kandunge dhewek. Ora gumun yen kamangka aku dadi apal papan-papan ing jero kantor pulisi kana. Kantor pulisi sing resike ora jamak ya kantor iku. Ana taman cilik saknjerone kantor. Sadurunge mlebu ing papan tralis wesi ana woh-wohan wit werna-werna. Embuh iku wit rambutan, pelem, utawa anggur sing ngrayap ana ing dhuwur payon bagiyan jero. Sipire ya duweni watek sumeh lan eman. Nanging sapet lulus aku wiwit rada jarang dolan, malah sajak ora tau. Kahanane wus robah. Ana pira-pira sipir cedhak sing wus dipindah dinese ora ana ning kana maneh. Kaya pak Danyong, pak Syukur, pak Sigit, Bu Esti, lan sapiturute. Nanging aku seneng pak Jendra isih ajeg ana ing kene. Dheweke malah sajak isih apal lan kenal apik karo awakku. Kaya ora tau kepisah babar pisan. Pak Jendra, priyayi gagah sing rambute wus sajak mutih. Nanging alis kandele isih cemeng. Priyayi sing saiki isih sibuk dakgatekake mlangkah menyang arah papanku jejagongan.

“ Iki surate, lengkap karo tandatangan lan stempele pak kepala.”

Lambeku mringis ngetokake untu-untuku sing nderet rapi. “ Wah... maturnuwun sanget, Pak.”

Dakwaca kanthi setiti kertas sing diwenehi saka Pak Jendra. Surat Keterangan Berkelakuan Baik unine. Janjane yen padha ngerti urusanku bolak-balik kantor pulisi ora bakal dha ngandel yen awakku pancen ‘Berkelakuan Baik’. Dakguyu lirih, nanging namung ana ing ati.

“ Arep daftar PNS ngendi? Jogja bae, to?”

“ Badhe nyobi wonten Semarang, Pak.” Ujarku, “ nyuwun berkah pandonganipun.”

“ Iya... iya...” Pak Jendra ngiyani sinambi gedeg-gedeg ngguyu.

Batukku ganti mengkerut maneh, “ Wonten napa ta, Pak?”

Tangane sajak ngelus-elus rambutku, padha kaya kahanan pirang-pirang taun kepungkur. Pada isih nganggep awakku kaya putrane dhewek. “ Jebul bocahku wus gedhe. Sing sukses ya, Nang. Aja kalem-kalem olehmu ngajar yen besuk sida dadi dosen. Aja mundak dadi kacang sing ninggal lanjaran. Lunga sedela mengko banjur lali marang awakku, marang kantor sing dadi papanmu saba biyen iki...”

Aku ngiyani sinambi ngempet luh sing karepe arep metu bae nalika weruh paraupane pak Jendra. Pangandikane pak Jendra isih terus dakeling. Gusti iku cedhak tanpa senggolan, adoh tanpa wangenan. Manungsa mung bisaa mohon, mangesthi, mangastuti, lan marem, tegese nyuwun Gusti nyelarasake patrap lan ucap supaya tenan migunani ing urip salawase. Pancene bener perkara iku kabeh. Tumiba ibarat kayata uler, menungsa uga nglakokake metamorfosa. Kayata aku, pirang taun kepungkur aku ngadep ing kepulisian amarga nakalku. Ngadep amarga pepenginan sipat kekanakkanku. Nanging saiki, pirang dina maneh aku ngadep kertas lamaran PNS. Wus dudu wayahku lunga menyang Harley Davidson lan sapiturute. Kantor pulisi iki kang nyekseni, kahananku biyen lan saiki. Aku metu saka kantor pulisi, aku metu lan nglangkah marang owahing urip kang sejati.